ใบงาน เรื่องข้อคิดจากบทละครพูดเรื่องเห็นแก่ลูก

 https://drive.google.com/drive/u/2/folders/1G8S5j-4o4-3CVj9jqDfdJGDDWVxZeAVQ

ใบความรู้ เรื่องสำนวน สุภาษิต คำพังเพย

ใบความรู้เรื่องสำนวน สุภาษิต พังเพย

สำนวน คือ คำพูด หรือ ถ้อยคำที่ค่อนข้างกะทัดรัด ดูไพเราะสละสลวย สำนวนไทยจะมีความหมายโดยนัย เป็นลักษณะความหมายเชิงอุปมาเปรียบเทียบ จะไม่แปลความหมายตรงตามตัวอักษร

          ตัวอย่างสำนวน เช่น ปากเสีย, ไขสือ ยกเมฆ, ,มือแข็ง ฯลฯ

คำพังเพย คือ ถ้อยคำที่เปรียบเทียบเหตุการณ์ หรือเรื่องราวต่างๆ ที่พบเห็นได้ในการดำรงชีวิตของคนรุ่นก่อน โดยมากไม่เน้นการสั่งสอน แต่ใช้ในทำนองเสียดสีประชดประชัน ตำหนิ เสียดสี ว่ากล่าวเพื่อให้สะท้อนความคิด

          ตัวอย่างคำพังเพย เช่น งมเข็มในมหาสมุทร, ขิงก็ราข่าก็แรง, ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ ฯลฯ

สุภาษิต คือ คำกล่าวที่มีคติสอนใจ สุภาษิตจึงมีลักษณะเดียวกับสำนวนและคำพังเพย แต่มีจุดมุ่งหมายเพื่อการสั่งสอน เตือนสติให้คิด ไม่มีการเสียดสีหรือติชมอย่างคำพังเพย เป็นถ้อยคำที่แสดงหลักความจริง เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วๆ ไป ภาษิตนี้ยังมีความหมายรวมไปถึง สัจธรรม คำสั่งสอนที่เป็นความจริงอันเที่ยงแท้ทางศาสนาด้วย

          ตัวอย่างสุภาษิต เช่น ทำดีได้ดีทำชั่วได้ชั่ว,  ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน, คนล่วงทุกข์ได้เพราะความเพียร ฯลฯ

ทดสอบก่อนเรียนสำนวน สุภาษิต คำพังเพย

แบบทดสอบก่อนเรียน

เรื่องสำนวน สุภาษิต คำพังเพย

คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนความหมายของสำนวน สุภาษิต คำพังเพย ที่กำหนดให้ พร้อมแยกประเภท ลงในช่องว่าง    ให้ถูกต้อง

ข้อ	สำนวน สุภาษิต คำพังเพย	ความหมาย	ประเภท
ตัวอย่าง	กินน้ำเห็นปลิง	รู้สึกตะขิดตะขวงในใจ	สำนวน
๑	น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง
๒	อยู่บ้านท่านอย่านิ่งดูดาย ปั้นวัวปั้นควายให้ลูกท่านเล่น
๓	กินน้ำเห็นปลิง
๔	ปากปราศรัย ใจเชือดคอ
๕	เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม
๖	กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้
๗	เกี่ยวแฝกมุงป่า
๘	น้ำขุ่นไว้ใน น้ำใสไว้นอก
๙	ไกลปืนเที่ยง
๑๐	พบไม้งามเมื่อยามขวานบิ่น

ใบงานที่ ๓ พระบรมราโชวาท

คำแนะนำเพิ่มเติม
  1. ควรอ่านหนังสือทุกบรรทัด ด้วยเทคนิคการอ่านเร็วแบบ Scanning


2. แหล่งค้นคว้าความหมายของคำที่เชื่อถือได้ คือ เว็บไซต์ของ royin และ ศัพทานุกรมท้ายบท

41. จากพระบรมราโชวาทข้อที่ 5
คำว่า เขม็ดแขม่ หมายถึง _________________________________________________________________________________

คำว่า ใจโต หมายถึง ______________________________________________________________________________________

คำว่า ต้นมือ หมายถึง ____________________________________________________________________________________


42. "ถ้าหากผู้ใดไปเป็นหนี้มา______________________________________"

43. "พึงรู้เถิดว่าต้องใช้หนี้เมื่อใด____________________________________"

44. ข้อความส่วนใดในพระบรมราโชวาทข้อที่ 5 แสดงข้อเสียและเหตุผลของการรักลูกผิดวิธี

เพราะรู้เป็นแน่ว่า...

_______________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________

45. คำว่า เบี้ยหวัด หมายถึง ____________________________________________________________________

46. ภาพพจน์ ปฏิปุจฉา หมายถึง การใช้ประโยคคำถามกระทบจิตใจชวนให้ฉุกคิด ซึ่งเป็นคำถามที่ไม่ต้องการคำตอบ

ในพระบรมราโชวาทข้อที่ 5 ส่วนที่ 1 พบภาพพจน์ ปฏิปุจฉา 1 แห่ง คือ

(เงินจากราษฎรเฉลี่ยเรี่ยไรกันมาให้) ซึ่งจะเอาไปกอบโกยใช้หนี้ ________________________________________

_______________________________________________________________________________________

47. ข้อความส่วนใดสะท้อนวิธีคิดให้เป็นผู้มัธยัสถ์ (ใช้จ่ายอย่างประหยัด)

ตั้งใจอยู่ให้เสมอว่า...

_______________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________

48. "หากเป็นหนี้ปีนี้ ก็เอาเงินรายปีที่ไม่ได้ใช้ไปใช้หนี้ก็ได้ เพราะยังไงเดี๋ยวปีหน้าก็ได้เงินใหม่" แนวคิดการบริหารเงินเช่นนี้ นักเรียนคิดว่าในอนาคตจะเป็นอย่างไร แล้วนักเรียนเห็นว่าสมควรทำหรือไม่

__________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________

49. ข้อความส่วนใดสะท้อนแนวคิดการวางแผนค่าใช้จ่ายในระยะยาว

และยิ่งเป็นผู้ใหญ่ขึ้น...

_______________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________

50. จากพระบรมราโชวาทข้อที่ 5 ส่วนที่ 2 สาเหตุของการประกอบอาชีพได้ยากเพราะ___________________________

51. พระเจ้าลูกยาเธอต้องเรียนภาษา 3 ภาษา คือ 1._______________________ 2. _____________________ 3._________________ แล้วต้องแม่นยาอย่างน้อย _____ ภาษา มีวิชาจำเป็นอีก 1 วิชาคือ _________________ และภาษาที่จะทิ้งไม่ได้คือ______________________________

52. ข้อความในส่วนใดสะท้อนทักษะอันเป็นประโยชน์ที่ควรได้รับจากการเรียนหลายภาษา

_______________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________

53. นักเรียนคิดอย่างไรกับวิธีการที่ใช้เพื่อไม่ให้พระเจ้าลูกยาเธอทรงลืมภาษาไทย (จากพระบรมราโชวาทข้อที่ 6 ส่วนท้าย)

______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________

54. ผู้ทรงเป็นธุระในการศึกษาของพระราชบุตร คือ ____________________________________________________ เกี่ยวข้องเป็น _____________________ของรัชกาลที่ 5 และเป็น _______________________ของพระเจ้าลูกยาเธอ

(ตอบด้วยคาราชาศัพท์)

(ตอบด้วยคาราชาศัพท์)

จบเรื่อง

ใบงานที่ ๒ พระบรมราโชวาท

29. นายรองหุ้มแพร หมายถึง ________________________________________________________________________


___________________________________________________________________________________________

30. เจ้านายจะเป็นผู้ได้ทำราชการมีชื่อเสียงดี ก็อาศัยได้แต่___________________________________________________

31. หากเป็นเจ้านายแล้วเห็นแก่สบายไม่ทำการทางาน เปรียบได้กับ_____________________________________________

32. ในเรื่องระบุว่า ควรทำอย่างไรจึงจะเป็นการสนองคุณพ่อที่เลี้ยงดูมาอย่างดีแต่กำเนิด

__________________________________________________________________________________________

33. คำว่า เกะกะ ในพระบรมราโชวาทข้อที่ 4 หมายถึง_____________________________________________________

34. ข้อความส่วนใด สะท้อนว่า ประชาชนไม่สามารถเอาผิดราชวงศ์ได้ __________________________________________

__________________________________________________________________________________________

35. นักเขียนเข้าใจว่าความปรารถนาของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวไม่อยากจะให้พระราชบุตรทรงเป็นเช่นไร

___________________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________________

36. หากพระราชบุตรทำความผิดเมื่อใด________________________________________________________________

37. ข้อความส่วนใดสะท้อนแนวคิดว่า สังขารเป็นสิ่งไม่เที่ยง


___________________________________________________________________________________________

38. ข้อความส่วนใดตรงกับสานวน น้ำลด ตอผุด _________________________________________________________


__________________________________________________________________________________________

39. "จงละเว้นที่ชั่วซึ่งรู้ได้เองแก่ตัวหรือมีผู้ตักเตือนแนะนำให้รู้แล้ว อย่าให้ล่วงให้เป็นไปได้เลยเป็นอันขาด" จากข้อความต่อไปนี้ นักเรียนตีความเป็นสานวนของนักเรียนเองได้ว่าอย่างไร

______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________

40. โวหาร อุปมา หมายถึง การเปรียบเทียบสิ่งหนึ่งเหมือนกับอีกสิ่งหนึ่งด้วยคาเชื่อม เหมือน ดัง ดุจ ประหนึ่ง เป็นต้น จากพระบรมราโชวาทข้อที่ 4 พบ ข้อความที่เป็นโวหารอุปมา 2 แห่ง ดังนี้


1.___________________________________________________________________________________

2.___________________________________________________________________________________

ใบงาน เรื่องพระบรมราโชวาท

บทเรียนเสริมประสบการณ์ เรื่อง พระบรมราโชวาท

 

ขอบเขตการศึกษาครั้งนี้อยู่ในหนังสือวรรณคดีฯ หน้า 80 - 83 สิ่งที่นักเรียนต้องปฎิบัติมีดังนี้
   1. ศึกษาเนื้อหาจากในหนังสือเรียนไปพร้อมกับตอบคำถามในบทเรียนนี้
   2. ขีดเส้นใต้ข้อความในหนังสือเรียนที่ตรงกับคำถามจากบทเรียนและคำตอบที่พบในหนังสือ
คำแนะนำ "เพื่อน ไม่ใช่แหล่งเรียนรู้ที่เชื่อถือได้เสมอไป ดังนั้นให้เรียนรู้และลงมือทำด้วยตนเอง"

 

1. รูปแบบคำประพันธ์ของพระบรมราโชวาทเป็น____________________________________

2. ผู้แปลพระบรมราโชวาทฉบับนี้เป็นภาษาอังกฤษ คือ________________________________

3. ผู้อยู่ในวัยเรียนควรถูกปลูกฝังให้รู้จัก__________________________________________

4. พระบรมราโชวาทฉบับนี้เป็นแนวทางการประพฤติปฏิบัติตนที่ดีสำหรับผู้___________________

5. โรคพระวักกะ หมายถึง _________________________________________________

6. ให้อธิบาย คำว่า การเสด็จประพาสต้น___________________________________________

7. ข้อความใดสื่อให้เห็นว่า พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเป็นผู้ใฝ่รู้

    _________________________________________________

8. พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้รับการถวายพระราชสมัญญาว่า

9. ปิยมหาราช  มีความหมายว่า _________________________________________________

10. พระราชกรณียกิจที่สำคัญของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

     1.___________________  

     2.__________________   

     3.________________________________________

     4._________________________________________        

11. ระบบจากทางยุโรปที่ไทยนำมาใช้ ได้แก่

     1.___________________  

     2.__________________   

     3.________________________________________

     4._________________________________________        

12. ให้อธิบายคำว่า "ระบบกินเมือง"

     _________________________________________________

     _________________________________________________

     _________________________________________________

13. งานพระราชนิพนธ์ที่สำคัญ ได้แก่

     1.___________________  

     2.__________________   

     3.________________________________________

     4._________________________________________        

     5.________________________________________

14. "ขอจดหมายคำสั่งตามความประสงค์ให้แก่ลูก บรรดาซึ่งจะให้ออกไปเรียนหนังสือในประเทศยุโรป จงประพฤติตามโอวาทที่จะกล่าวต่อไปนี้" จากข้อความดังกล่าว นักเรียนลองดัดแปลงข้อความนี้ให้เป็นสำนวนของตัวนักเรียนเอง ได้ว่า..

     _____________________________________________________________________

15. การให้ไปเรียนเมืองนอกมีจุดมุ่งหมายอย่างเดียว คือ    

     ______________________________________________________

16. "ซึ่งยังเป็นผู้เรียนวิชาอยู่นี้เลย"  คำที่ขีดเส้นใต้ ปัจจุบันใช้คำว่า  

     ______________________________________________

17. จากที่นักเรียนอ่านข้อ 1 ย่อหน้าแรก ส่วนที่แสดงถึงฐานะ/บรรดาศักดิ์อยู่ส่วนใดของชื่อบ้าง

18. ย่อหน้าแรก พบว่าตามธรรมเนียมของอังกฤษ ใช้คำว่า_________________________นำหน้าชื่อเจ้า

      ส่วนผู้ดีทั่วไปใช้คำว่า__________________นำหน้า  หรือใช้_______________________ต่อท้าย

19. ในสังคมไทย สมัยรัชกาลที่ 5  คำว่า "นาย"  ใช้นำหน้าชื่อของ________________________

20. จากพระบรมราโชวาทข้อที่ 1  ย่อหน้าที่ 2  นักเรียนเข้าใจเหตุผลของการปิดบังฐานันดรศักดิ์ว่าอย่างไรบ้าง

       _________________________________________________

      _________________________________________________         
      _________________________________________________

21. จากพระบรมราโชวาทข้อที่ 2 ค่าใช้จ่ายที่ให้ลูกทั้งหมดมาจากเงิน_________________________
22. ให้อธิบายคำว่า "เงินพระคลังข้างที่" ว่าหมายถึงอะไร และได้มาจากไหน

      _________________________________________________     _________________________________________________

     _________________________________________________

23. หน่วยเงินตราที่ใช้ คือ ____________

24. ข้อความส่วนใดในพระบรมราโชวาทข้อที่ 2 ย่อหน้าแรกที่แสดงให้เห็นถึงประโยชน์ที่ได้รับจากการฝากเงิน
     _________________________________________________
25. ผู้ที่จะทำธุรกรรมทางการเงินได้จะต้องมีอายุ _________________
26. ข้อความส่วนใดในพระบรมราโชวาทข้อที่ 2 ย่อหน้าที่ 2 ที่แสดงให้เห็นถึงคุณค่าของการศึกษา       

     _________________________________________________

     _________________________________________________

     _________________________________________________

27. จากพระบรมราโชวาทข้อที่ 2 ย่อหน้าที่ 2 และ ๓ นักเรียนมีความคิดเห็นอย่างไรกับการที่พระองค์ไม่ทรงใช้เงินแผ่นดิน แต่ใช้เงินส่วนพระองค์เป็นค่าเล่าเรียนของพระราชบุตร

     _________________________________________________

     _________________________________________________

     _________________________________________________

 28. ข้อความส่วนใดสะท้อนว่า ผู้กำเนิดมาเป็นเจ้าไม่พึงหวังลาภยศสรรเสริญจากงานแผ่นดิน

     _________________________________________________

     _________________________________________________

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     

 

 

 

 

 

 

 

 



พระราชดำรัส

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชดำรัสเนื่องในการพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554

...ขอขอบพระทัยและขอบใจท่านทั้งหลายเป็นอย่างยิ่ง ที่มีไมตรีจิตพรั่งพร้อมกันมาให้พรวันเกิด รวมทั้งให้คำมั่นสัญญาโดยประการต่างๆ ข้าพเจ้าขอสนองพรและไมตรีทั้งนั้น ด้วยใจจริงเช่นกัน

ท่านทั้งหลายในที่นี้ ผู้อยู่ในตำแหน่งหน้าที่สำคัญ ทั้งฝ่ายพลเรือนและทหาร ย่อมทราบแก่ใจอยู่ทั่วกันว่า ความมั่นคงของประเทศชาตินั้นจะเกิดมีได้ ก็ด้วยประชาชนในชาติอยู่ดีมีสุข ไม่มีทุกข์ยากเข็ญ ดังนั้น การใดที่เป็นความทุกข์เดือดร้อนของประชาชน ทุกคนทุกฝ่ายจึงต้องถือเป็นหน้าที่ ที่จะต้องร่วมมือกันปฏิบัติแก้ไขให้เต็มกำลัง โดยเฉพาะขณะนี้ ประชาชนกำลังเดือดร้อนลำบากจากน้ำท่วม จึงชอบที่จะร่วมกันปัดเป่าแก้ไขให้ ผ่านพ้นไปโดยเร็ว และจัดทำโครงการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน อย่างเช่นโครงการต่าง ๆ ที่เคยพูดไว้นั้น ก็เป็นการแนะนำ ไม่ได้สั่งการ แต่ถ้าปรึกษากันแล้ว เห็นว่าเป็นประโยชน์ คุ้มค่า และทำได้ ก็ทำ ข้อสำคัญจะต้องไม่ขัดแย้งแตกแยกกัน หากจะต้องให้กำลังใจ ซึ่งกันและกัน เพื่อให้งานที่ทำบรรลุผลที่พึงประสงค์ คือความผาสุกของประชาชน และความมั่นคงปลอดภัยของประเทศชาติ

ขออำนาจแห่งคุณพระรัตนตรัยและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ จงคุ้มครองรักษาท่าน ให้ปราศจากทุกข์ ปราศจากภัย และอำนวยความสุขความเจริญ ให้แก่ท่านทั่วหน้ากัน

(กระแสพระราชดำรัสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในการเสด็จออกมหาสมาคม ณ มุขเด็จ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท วันที่ 5 ธันวาคม 2554 เวลา 11.00 น.)

โลกสรรพสินค้า – ถุงผ้า

 

 : ฐิตินันท์ ศรีสถิต

 



> ดูเหมือนจะมีภาพลักษณ์ที่เขียวกว่าถุงกระดาษและถุงพลาสติก เพราะหันไปทางใดก็ได้ยินคำเชิญชวน “หิ้วถุงผ้าลดโลกร้อน” ทั้งที่ในความเป็นจริง มันไม่ได้เป็นมิตรกับโลกแบบร้อยเปอร์เซ็นต์ เนื่องจากการผลิตถุงผ้าแต่ละใบล้วนต้องใช้ทรัพยากร ใช้พลังงาน และกระทบถึงสิ่งแวดล้อมด้วยกันทั้งนั้น แต่จะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับว่า…เป็นผ้าอะไร
> ถุงผ้าดิบผลิตจากเส้นใยฝ้าย โดดเด่นด้วยความสามารถในการแบกรับน้ำหนักมากๆ แต่รู้หรือไม่ ไร่ฝ้ายซึ่งเป็นต้นทางของวัตถุดิบนั้นได้ชื่อว่าเป็นพื้นที่เกษตรกรรมที่ต้องการน้ำมากที่สุดในโลก และใช้สารเคมีมากเป็นอันดับต้นๆ เมื่อเปรียบเทียบกับการปลูกพืชชนิดอื่น คิดเป็นร้อยละ ๑๖ ของสารเคมีการเกษตรที่ใช้กันทั่วโลก
> เพื่อให้ได้ผลผลิตฝ้าย ๑ กิโลกรัม ต้องป้อนน้ำมากถึง ๗,๐๐๐–๒๓,๐๐๐ ลิตร ใช้ปุ๋ยเคมี ๔๕๗ กรัม และใช้ยาฆ่าแมลง ๑๖ กรัม แม้จะมีการทำไร่ฝ้ายอินทรีย์แต่ก็น้อยนิดเพียงหยิบมือ ไม่เพียงพอต่อความต้องการของอุตสาหกรรมสิ่งทอ
> ถุงผ้าโพลีเอสเตอร์ผลิตจากเส้นใยสังเคราะห์ ซึ่งมีต้นทางวัตถุดิบ เป็นก๊าซธรรมชาติหรือน้ำมันดิบ คุณสมบัติเหนือกว่าถุงผ้าฝ้ายตรงที่น้ำหนักเบา แถมยังสะดวกพกพา เพราะพับม้วนให้มีขนาดเล็กลงได้ง่าย
> เพื่อให้ได้เส้นใยโพลีเอสเตอร์ ๑ กิโลกรัม ต้องใช้ก๊าซธรรมชาติหรือน้ำมันดิบประมาณ ๑.๕ กิโลกรัม
>เปรียบเทียบกันเฉพาะขั้นตอนการผลิต ถุงผ้าฝ้ายใช้พลังงานมากกว่า ๑.๒ เท่า ต้องการน้ำมากกว่าประมาณ ๓ เท่า และปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์มากกว่า ๑.๕ เท่า แต่สุดท้ายเมื่อหมดอายุขัยการใช้งาน ถุงผ้าโพลีเอสเตอร์ไม่ย่อยสลายไม่กลายสภาพ ขณะที่ถุงผ้าฝ้ายซึ่งเป็นเส้นใยจากธรรมชาติสามารถกลับคืนสู่บ้านของมันได้แน่นอน
> ผลการศึกษาของหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมของรัฐบาลออสเตรเลียระบุว่า หากพิจารณาจากพลังงานทั้งหมดที่ใช้ในกระบวนการผลิต ถุงผ้าจะเป็นทางเลือกที่ดีกว่าถุงพลาสติก ๑๔ เท่า และดีกว่าถุงกระดาษถึง ๓๙ เท่า ก็ต่อเมื่อถุงผ้าใบนั้นมีสถิติการใช้งานประมาณ ๕๐๐ ครั้ง

ความเป็นมิตรกับโลกของถุงผ้าไม่เกี่ยวกับจำนวนที่คุณมีอยู่ในครอบครอง แต่ขึ้นอยู่กับความบ่อยถี่ในการใช้งาน ตลอดชีวิตของถุงผ้า ๑ ใบจึงควรถูกหยิบใช้ใส่สัมภาระไม่ต่ำกว่า ๕๐๐ ครั้ง มากกว่านั้นได้ยิ่งดี เพื่อให้คุ้มค่ากับทรัพยากรและพลังงานที่เสียไป

• การหยิบข้าวของใส่ถุงพลาสติกแล้วค่อยใส่ลงในถุงผ้าอีกที ไม่ช่วยลดการใช้หรือการสร้างขยะถุงพลาสติกแต่อย่างใด…ทำไมต้องกลัวเปื้อน ในเมื่อถุงผ้าสามารถซักทำความสะอาดได้

• ถ้าคิดว่าถุงผ้ากำลังจะท่วมบ้าน ควรหยุดเพิ่มสมาชิกใบใหม่แล้วนำถุงผ้าใบเดิมๆ ที่มีอยู่ออกมาใช้งาน

ตีพิมพ์ใน นิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 302 เมษายน 2554


นิทาน เรื่อง เก้าหรือสิบ

เรื่อง เก้าหรือสิบ

กาลครั้งหนึ่งในทะเลทรายอันแห้งแล้ง ชายผู้หนึ่งกาลังต้อนฝูงอูฐสิบตัวเดินทางไปยังบ่อน้าข้างหน้า เดินไปได้สักสองสามไมล์ เขาก็ขึ้นขี่หลังอูฐตัวหนึ่ง แล้วก็นับอูฐที่เหลือนับได้เก้าตัว เขาก็ตะลีตะลานลงจากหลังอูฐ เดินกลับหลังไปหาเจ้าตัวที่หายไป หาเท่าใดไม่เห็นร่องรอยของมันเลย ใจคิดว่า อูฐหายไปตัวหนึ่งเสียแล้วแน่ๆ จึงเลิกหา หันหน้าเดินไปยังฝูงอูฐข้างหน้าอย่างรีบเร่ง ด้วยความเสียดายและกลัดกลุ้ม แต่แล้วกลับดีใจลิงโลดโน่นไง... อูฐทั้งสิบตัวเดินอยู่ข้างหน้าโน่นเอง

เขาขึ้นขี่หลังอูฐตัวหนึ่ง เดินไปได้สักพัก ก็ลองนับจานวนอูฐดูใหม่อีกครั้งหนึ่ง เหลือเก้าตัวอีกแล้ว เขารีบตะกายลงจากหลังอูฐ พิศวงงงงวยเต็มที หันหลังกลับไปเดินหาตัวที่หายอย่างอิดหนาระอาใจ หาเท่าใดก็ไม่พบ ก็รีบวิ่งทะเลิ่กทะลั่กกลับไปยังฝูงอูฐข้างหน้าแล้วก็นับดูแสนประหลาดใจนักที่เห็นอูฐสิบตัวเดินเอื่อยเฉื่อยอย่างเกียจคร้านอยู่ทั้งฝูง เขาเลยโทษความร้อนแรงของทะเลทรายแล้วก็ขึ้นขี่อูฐตัวที่เดินรั้งท้ายอยู่ ลงมือนับจานวนอูฐดูอีกเป็นครั้งที่สาม ไม่เข้าใจเอาเลยจริงๆ ว่า ทาไมมันถึงหายไปตัวหนึ่งอีกแล้ว เขาโดดลงจากหลังอูฐ แช่งด่าซาตานไปพลาง นับจานวนอูฐไปพลางอย่างเหนื่อยเต็มทน อ้าว !... นับได้สิบตัวอีกแล้ว

“ดีละ...ไอ้ผีร้ายเจ้าเล่ห์” เขาบ่นอุบอิบ “ข้าเดินไปเอง แล้วมีอูฐอยู่ครบฝูง ดีกว่าจะขี่มันไปแล้วก็ต้องหายไปอีกตัวหนึ่ง”

 

ที่มา : (สมโรจน์ สวัสดิกุล ณ อยุธยา. ท่านผู้หญิง. หนังสือส่งเสริมการอ่านระดับประถมศึกษา เรื่อง มาหัวเราะกันเถิด. กรมวิชาการ. กระทรวงศึกษาธิการ. 2531 หน้า 15-16)

การเขียนย่อความ

การเขียนย่อความ

          การเขียนย่อความ เป็นการเก็บความเรื่องหรือข้อความที่นักเรียนได้อ่านหรือได้ฟังจากสื่อต่าง ๆ มาเขียน โดยยังคงเนื้อความที่สำคัญและจำเป็นสำหรับเรื่องราวนั้น

          ข้อความเรื่องหนึ่ง ๆ ที่ได้อ่านหรือฟังนั้น ประกอบด้วยใจความและพลความ ใจความหมายถึง เนื้อความสำคัญที่จะขาดไปมิได้ ส่วนพลความ หมายถึง ความปลีกย่อยที่สามารถตัดออกได้ เช่น การยกตัวอย่าง การเปรียบเทียบ การขยายความด้วยวงเล็บ

 

          ส่วนประกอบของย่อความ ย่อความประกอบด้วยส่วนสำคัญ ๒ ส่วน ได้แก่ ส่วนนำ และส่วนใจความสำคัญของเรื่อง

          - ส่วนนำเป็นแบบขึ้นต้นย่อความเพื่อบอกที่มาของเรื่องให้ผู้อ่านทราบ

          - ส่วนเนื้อเรื่อง เป็นส่วนเนื้อหาที่เรียบเรียงแล้ว มีย่อหน้าเดียว

         

          ความสำคัญของการย่อความ

          ย่อความมีความจำเป็นในชีวิตประจำวันเพราะจะทำให้การเจรจา การสื่อสารสัมฤทธิ์ผล  ทั้งด้านกิจธุระ  การศึกษาเล่าเรียน  คำให้การ การเขียนบันทึก การประชุม รายงาน  ประกาศ  แจ้งความ   จดหมาย  เรียงความ  เช่น ย่อบันทึกการประชุมทำให้ผู้อื่นได้ทราบสาระสำคัญในการประชุมครั้งนั้น ๆ ใช้เตือนความจำ เช่น จดย่อคำอธิบายของครู จดย่อความรู้จากการฟังและการอ่าน ทำให้ไม่ต้องอ่านทวนซ้ำทั้งเล่ม ใช้ตอบข้อสอบแบบอัตนัย ใช้เล่าเรื่องย่อให้ผู้อื่นฟังเป็นต้น  สรุปอย่างสั้น ๆ ได้ว่า “สะดวกต่อการบันทึก จดจำ และนำไปใช้”

 

          วิธีการย่อความ
          ๑. อ่านเรื่องอย่างละเอียดตลอดเรื่อง ถ้ามีประโยคหรือข้อความใดที่สงสัย ก็ต้องอ่านทบทวนและตีความให้แตก อย่าปล่อยให้เนื้อความตอนใดผ่านไปโดยที่ยังเข้าใจไม่ชัดเจน
          ๒. เมื่ออ่านจนจบเรื่องจนจำได้และเข้าใจเรื่องราวทั้งหมดเป็นอย่างดี ให้เขียนบันทึกลำดับเรื่องที่ย่อ โดยไม่อ่านต้นฉบับเดิมเลย และใช้สำนวนของผู้ย่อความเอง
          ๓. นำเรื่องที่บันทึกไว้มาเรียบเรียงให้ต่อเนื่องกัน และทบทวนดูว่า ยังมีความตอนใดที่ยังตกหล่นอยู่อีกหรือไม่ ถ้ามีให้เพื่มเติมจนใจความครบถ้วน
          ๔. ตรวจทานแก้ไขเนื้อความให้ต่อเนื่องกันด้วยภาษาที่กระชับรัดกุม
          ๕. การย่อความนั้นอาจย่อ ๓ ใน ๔ หรือ ๑ ใน ๓ ของต้นเรื่องเดิม แล้วแต่ความต้องการ การย่อความที่ดีนั้นจะต้องมีประเด็นสำคัญที่เกี่ยวข้องกับจุดมุ่งหมายของผู้เขียนอย่างครบถ้วน ถูกต้อง อีกทั้งยังต้องเรียบเรียงด้วยภาษาที่กระชับ ไม่มีข้อความที่เป็นการยกตัวอย่างการเปรียบเทียบ การใส่วงเล็บ หรือข้อความในเครื่องหมายคำพูด

 

          การเขียนแบบขึ้นต้นย่อความสำหรับงานเขียนประเภทต่าง ๆ 

         ๑. งานเขียนประเภทบทร้อยกรองต่าง ๆ เช่น โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน ร่าย ต้องบอกประเภทของบทร้อยกรอง ชื่อเรื่อง ผู้แต่ง ที่มา ว่ามาจากหนังสืออะไร หน้าใด

         รูปแบบ

          ย่อ.....(ประเภทของร้อยกรอง).......เรื่อง......(ชื่อบทร้อยกรอง).......ของ......(ผู้แต่ง).............

ตอน.....(ชื่อตอน)......จาก.......(ชื่อหนังสือ)........หน้า.......(เลขหน้า)........ความว่า     

          .................(ใจความ)...................................................................................
................................................................................................................................
          ตัวอย่าง

          ย่อ นิทานคำกลอน เรื่อง พระอภัยมณี ของ สุนทรภู่ ตอน พระอภัยมณีหนีผีเสื้อสมุทร จากหนังสือเรื่องพระอภัยมณี หน้า ๑๔๕- ๑๖๐ ความว่า 

          พระอภัยมณีอยู่กับผีเสื้อสมุทรจนมีลูกอยู่ด้วยกัน คือสินสมุทร.......

 

          ๒. งานเขียนประเภทร้อยแก้ว เช่น นิทาน ตำนาน บทความ สารคดี ต้องบอก ประเภทของความเรียงร้อยแก้ว ชื่อเรื่อง ผู้แต่ง ชื่อหนังสือ หน้าใด

          รูปแบบ

          ย่อ.....(ประเภทของความเรียงร้อยแก้ว).......เรื่อง......( ชื่อเรื่อง).......ของ.......(ชื่อผู้แต่ง).....
จาก.......(ชื่อหนังสือ)........หน้า.......(เลขหน้า)........ความว่า 

          .................(ใจความ)...................................................................................

................................................................................................................................

          ตัวอย่าง

          ย่อ บทความ เรื่อง กรุงเทพฯ เมืองสีเขียว ปลอดขยะ ของ สุนิรินธน์ จิระตรัยภพ จากเนชั่น สุดสัปดาห์  ปีที่  ๑๗ ฉบับที่ ๘๕๙ วันที่ ๑๔ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ หน้า ๑๕ ความว่า

          กรุงเทพเป็นเมืองหลวงของประเทศไทย และเป็นเมืองที่ติดอันดับน่าท่องเที่ยว....................

 

          ๓. งานเขียนประเภท ประกาศ แถลงการณ์ กำหนดการณ์ ระเบียบคำสั่ง ให้บอกชื่อประเภท ชื่อเรื่อง ผู้แต่ง วัน เดือน ปี

         รูปแบบ

          ย่อ.....(ประเภทของงานเขียน).......เรื่อง......( ชื่อเรื่อง)..............ของ.......(ชื่อผู้แต่ง)........
วัน เดือน ปี ............. ความว่า

           .................(ใจความ)..............................................................................

.............................................................................................................................

          ตัวอย่าง

          ย่อ กำหนดการ เรื่อง พระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ของ สำนักพระราชวัง (วัน เดือน ปี) ระหว่างวัน  ที่ ๑๔-๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ความว่า

          พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระราชินีเสด็จพระราชดำเนินยังพิธีเพื่อ..............

 

          ๔. งานเขียนประเภท พระราชดำรัส พระบรมราโชวาท โอวาท ปาฐกถา สุนทรพจน์ คำปราศัย ให้ระบุว่าพระราชดำรัส พระบรมราโชวาท โอวาท ฯลฯ เป็นของใคร แสดงแก่ใคร ชื่อเรื่อง โอกาส สถานที่ วัน เดือน ปี

          รูปแบบ

          ย่อ.....(ประเภทของงานเขียน)....... ของ.......(ชื่อผู้แต่ง)........ พระราชทานแก่.................
เรื่อง......( ชื่อเรื่อง)..............ในโอกาส..............ณ..............เมื่อวันที่............. ความว่า

          .................(ใจความ).................................................................

..........................................................................................................................

          ตัวอย่าง

           ย่อ พระราโชวาท ของ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาส พิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประจำปีการศึกษา ๒๕๔๙  ณ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตองครักษ์ จังหวัดนครนายก เมื่อ วันจันทร์  ที่ ๑๒ ธันวาคม ๒๕๔๙ ความว่า

         ขอให้ผู้ที่สำเร็จการศึกษาพึงตระหนักไว้ว่าทุกท่านเป็นผู้ซึ่ง..............

 

          ๕. งานเขียนประเภทจดหมาย ให้ระบุว่าเป็นจดหมายของใคร ถึงใคร ชื่อเรื่อง วัน เดือน ปี

             รูปแบบ

            ย่อจดหมายของ.....(ผู้เขียน).......ถึง......( ผู้รับ).......เรื่อง.......(ชื่อเรื่อง)........ วัน เดือน ปี ..........
ความว่า
          .................(ใจความ)................................................................................
...............................................................................................................

           ตัวอย่าง

           ย่อจดหมายของ นายแพทย์ประเวศ วะสี ถึง บรรณาธิการหนังสือพิมพ์มติชน เรื่อง การดำรงชีวิตตามแนวพระราชดำรัสเศรษฐกิจพอเพียง วันที่ ๑๖ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ ความว่า

         พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระอัฉริยภาพและทรงห่วงใยพสกนิกร..............

 

           ๖. หนังสือราชการ ให้ระบุว่า เป็นหนังสือราชการของใคร ถึงใคร ชื่อเรื่อง เลขที่หนังสือ วัน เดือน ปี

          รูปแบบ

          ย่อหนังสือราชการของ.........(ผู้เขียน).......ถึง......( ผู้รับ)......เรื่อง.......(ชื่อเรื่อง)........
เลขที่......(เลขที่หนังสือ)...... วัน เดือน ปี ............. ความว่า

        ................(ใจความ)....................................................................
...........................................................................................................................

          ตัวอย่าง

          ย่อหนังสือราชการของ กระทรวงศึกษาธิการ ถึง มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ เรื่อง ขอเชิญสัมมนาเรื่อง “แนวโน้มการพัฒนามหาวิทยาลัยในอีก ๒๐ ปีข้างหน้า” เลขที่ ศธ ๒๕๕๑/๒๓๔ ลงวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ ความว่า

         จากการพัฒนาทางด้านการศึกษาเพื่อก้าวเข้าสู่ความเป็นสากล..............

 

 

เทคนิคในการสังเกต

เนื้อหาของบทความไม่ว่าจะเป็นในบทพูดหรือบทเขียน แบ่งออกเป็น ๓ ลักษณะ  ดังนี้ 

         ๑. ข้อเท็จจริง คือ เรื่องราวหรือเหตุการณ์ของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ทำอะไร  ที่ไหน เมื่อไร อย่างไร มีสภาพ มีลักษณะ มีขนาด มีปริมาณ ที่สามารถพิสูจน์ได้ เช่น   “นายวิโรจน์  ประพฤติดี สอบได้ที่ ๑”

         ๒. ข้อคิดเห็น  คือ ข้อความแสดงความเชื่อ หรือแสดงแนวคิด หรือแสดงความรู้สึกที่ผู้กล่าวมีต่อบุคคลใด หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง  ไม่อาจพิสูจน์ได้ เพราะเป็นเรื่องของความรู้สึกนึกคิดของผู้พูดหรือผู้เขียน เช่น “นายวิโรจน์ ประพฤติดี คงขยันเรียน”

         ๓. ข้อความแสดงอารมณ์ความรู้สึก เป็นข้อความที่ทำให้ผู้ฟังหรือผู้อ่านรู้ได้ว่าผู้ส่งสารมีอารมณ์หรือความรู้สึกอย่างไร เช่น เศร้าโศก เหงา ดีใจ ฯลฯ เช่น “ผมสะท้อนใจทุกครั้งที่เอาผลการเรียนไปให้คุณแม่ ผมไม่เคยทำตามที่ท่านหวังได้เลยสักครั้ง”

 

 

 

ตัวอย่างย่อความ

เรื่องพ่อค้า ๒ คน

           พ่อค้าคนหนึ่ง มีความจำเป็นต้องเดินทางไปค้าขายยังแดนไกล  เขามีความเป็นห่วงในทรัพย์สินและบ้านเรือนของเขาเป็นอันมาก แต่ก็จำเป็นที่จะต้องไป  เขามีเพื่อนบ้านเรือนเคียงอยู่คนหนึ่งซึ่งได้คบกันมาเป็นเวลานาน  เพราะมีฐานะเป็นพ่อค้าเช่นเดียวกันกับเขาในครั้งนี้เนื่องจากเขาจะเดินทางเป็นเวลานานมาก  จึงคิดว่าควรจะฝากของมีค่าของเขาไว้เสียกับเพื่อนบ้านเพื่อจะได้เป็นที่ปลอดภัยจากการถูกขโมย  คิดดังนั้นแล้วเขาก็นำเงินแท่งหนักถึงหนึ่งร้อยกิโลกรัม  บรรจุใส่ถุงผ้าอย่างดีนำไปฝากเพื่อนบ้านตามที่คิดไว้  แล้วก็ออกเดินทางไปค้าขายตามความตั้งใจเดิม

          หลังจากวันเดินทางหนึ่งเดือนพอดี  พ่อค้าผู้นั้นก็ได้กลับมาถึงบ้านเดิม  เขารีบตรงไปหาเพื่อนบ้าน และออกปากขอเงินแท่งที่เขาได้ฝากไว้  เพื่อนบ้านเขาร้องว่า   “เงินทองเพื่อนนะหรือ ?  อนิจจา.... เราเสียใจจริงๆ  ไม่รู้ว่าจะทำอย่างไรกันดี  หนูมันกินเสียจนหมดแล้วซี  เราดุด่าว่าคนของเรามากมาย  เพราะไม่ค่อยระวังรักษาทรัพย์สินที่เพื่อนนำมาฝากไว้  แต่ก็นั่นแหละอะไรจะเกิดขึ้นกับใครก็ได้ทุกเวลาไม่ใช่หรือ? ”  พ่อค้าผู้นั้นแม้จะรู้สึกประหลาดใจเต็มทีแต่ก็ทำเป็นซื่อ  เชื่อถือในเรื่องโกหกที่เขารับฟังจากเพื่อนบ้าน  แต่ในใจของเขานั้นครุ่นคิดหาอุบายที่จะนำเงินแท่งทั้งหมดของเขาคืนมาให้ได้

            หลายวันต่อมาพ่อค้าผู้นั้นบังเอิญได้พบกับบุตรชายอายุประมาณ  ๑๐ ขวบ  ของเพื่อนบ้านซึ่งโกงเงินของเขาไป  จึงได้พาตัวเด็กไปซ่อนไว้ที่บ้านของเขาเองโดยไม่มีใครรู้เห็น  แล้วตัวเขาเองก็ออกไปเชิญเพื่อนบ้านคนนั้นให้ไปรับประทานอาหารเย็นร่วมกับเขา  แต่ชายพ่อค้าพ่อของเด็กรีบบอกว่า  “ขอโทษด้วยเถิด ขอให้ฉันได้ขอโทษในการที่ต้องปฏิเสธความใจดีของเพื่อนในครั้งนี้สักครั้งเถิด”  ชายเพื่อนบ้านกล่าวด้วยน้ำตานองหน้า  ส่วนพ่อค้าแกล้งทำหน้าฉงนอย่างไม่เข้าใจ  ชายเพื่อนบ้านจึงเล่าให้ฟังต่อไปว่า  “ฉันเห็นจะหมดความสุขไปชั่วชีวิตนี้เสียแล้ว  ฉันมีลูกเพียงคนเดียวเท่านั้นเอง  ฉันรักเขายิ่งกว่าตัวฉันเองเสียอีก  แต่ว่าโธ่เอ๋ย! อนิจจา... ฉันคงไม่เห็นหน้าเขาอีกแล้ว  เขาหายไปไม่รู้ว่าใครมาลักพาเขาไปเสียแล้ว”  กล่าวจบเพื่อนบ้านของพ่อค้าก็ปล่อยโฮออกมาอีกโดยไม่ละอายเลยแม้สักนิด  เมื่อเห็นดังนั้นพ่อค้าจึงเอ่ยขึ้นว่า 

            “ก็เรื่องนี่แหละที่เราชวนเพื่อนมากินอาหารเย็นด้วยกัน  เพื่อจะได้ปรึกษากันว่าจะทำอย่างไรดี  เพราะเมื่อวานนี้ตอนตะวันตกดิน  เราได้เห็นนกเค้าแมวตัวหนึ่งถาลงมาโฉบเอาลูกชายของท่านบินหายไปในอากาศ  เราช่วยเขาไว้ไม่ทัน  เพราะมันมืดมองไม่เห็นถนัดว่า  นกตัวนั้นมันพาลูกชายของเพื่อนบินไปทางไหน ? ”

              ชายผู้เป็นพ่อของเด็กที่หายไปพูดขึ้นว่า “เพื่อนจะให้เราเชื่อได้อย่างไรกัน?  นกเค้าแมวตัวเล็กนิดเดียวเท่านั้นเองจะสามารถโฉบเอาลูกของเราซึ่งมีน้ำหนักมากมายอย่างนั้นไปในอากาศได้อย่างไรกัน?  เพื่อนเอาเรื่องอะไรมาเล่าให้เราฟังกันนี่? ความจริงแล้วลูกเราน่าจะเป็นฝ่ายที่จับนกเค้าแมวตัวนั้นมาขังไว้มากกว่า  ที่จะถูกมันโฉบแล้วพาหายไปในอากาศอย่างที่เพื่อนบอกให้ฟัง”  ชายพ่อค้าตอบว่า  “อันนี้เราก็ไม่รู้จะบอกเพื่อนอย่างไรดี  แต่มันก็เป็นอย่างนั้นจริงๆ  เพราะเราก็ได้เห็นมากับตาของเราเอง  แต่ก็รู้สึกว่าไม่น่าสงสัยอะไรเพราะมันน่าจะเป็นไปได้ที่นกเค้าแมวตัวเล็กๆ โฉบเอาลูกของเพื่อนไปได้  เพราะหนูตัวเล็กๆ ก็ยังสามารถกินเงินแท่งซึ่งมีน้ำหนักตั้งร้อยกิโลไปได้อย่างสบายๆ นี่นา”  พ่อของเด็กเริ่มเข้าใจว่าเรื่องราวเป็นอย่างไร  จึงได้รีบวิ่งกลับไปที่บ้านนำเอาเงินแท่งทั้งหมดมาคืนให้พ่อค้าไป  แล้วเขาก็รับตัวลูกชายคืนไป

                                “นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า  อุบายของเราอาจทำลายตัวเราเองได้เช่นเดียวกัน”

                                      (คัดจากนิทานอีสป  รวบรวมโดย วิณณา หน้า ๗๖ – ๘๐)

 เมื่ออ่านแล้วอาจพิจารณาได้ดังนี้

                ย่อหน้าที่ ๑ 

ประโยคใจความสำคัญ        -พ่อค้าคนหนึ่งต้องเดินทางไปค้าขายแดนไกล  เขาจึงเอาเงินแท่งหนักหนึ่งร้อย กิโลกรัมไปฝากเพื่อน

ประโยคพลความที่เด่น       -เพื่อนอยู่บ้านใกล้กัน  สนิทสนมกันมานาน

                ย่อหน้าที่ ๒

ประโยคใจความสำคัญ         -๑ หนึ่งเดือนต่อมาเขากลับบ้านและไปทวงเงินแท่งคืน เพื่อนไม่มีจะคืน  

                              -๒ พ่อค้าทำเป็นเชื่อคำพูด  และคิดอุบายในใจ              

ประโยคพลความที่เด่น          -๑ เพื่อนบอกว่าหนูกัดกินเงินหมดแล้ว สุดวิสัยที่จะช่วยได้

                                -๒ พ่อค้าคิดอุบายที่จะเอาเงินคืนมา

                ย่อหน้าที่ ๓

ประโยคใจความสำคัญ       -๑ หลายวันต่อมาพ่อค้าจับลูกเพื่อนไปขังไว้               

                                -๒ พ่อค้าไปเชิญเพื่อนมารับประทานอาหารด้วยกัน

                                -๓ เพื่อนปฏิเสธ

                                 -๔ พ่อค้าบอกว่าเห็นนกเค้าแมวคาบลูกชายเพื่อนไป

ประโยคพลความที่เด่น        -๑ พ่อค้าพบลูกเพื่อนโดยบังเอิญจึงจับไปขังไว้       

                                 -๒ เพื่อนกำลังเศร้าโศกที่ลูกหายไป

                ย่อหน้าที่ ๔

ประโยคใจความสำคัญ       -๑ เพื่อนไม่เชื่อพ่อค้า                              

                                 -๒ พ่อค้าบอกว่าเห็นมากับตา               

ประโยคพลความที่เด่น        -๑ เพื่อนไม่เชื่อว่านกเค้าแมวจะคาบลูกชายได้    

                                 -๒ พ่อค้าเปรียบเทียบว่าหนูตัวเล็กๆ ยังกินเงินแท่งได้

 

ย่อความได้ ดังนี้

               ย่อนิทาน เรื่องพ่อค้าสองคน  ของอีสป จากหนังสือนิทานอีสป  รวบรวมโดยวิณณา หน้า ๗๖- ๘๐  ความว่า

                พ่อค้าคนหนึ่งต้องเดินทางไปค้าขายยังแดนไกล  เขาจึงเอาเงินแท่งหนักหนึ่งร้อยกิโลกรัมไปฝากไว้กับเพื่อนพ่อค้าซึ่งอยู่บ้านใกล้กันและสนิทสนมกันมานาน  หลังจากนั้นหนึ่งเดือนเขากลับมาแล้วรีบไปหาเพื่อนเพื่อรับเงินแท่งที่ฝากไว้คืน  เพื่อนบ้านบอกว่าหนูกัดกินเงินของเขาหมดแล้ว  สุดวิสัยที่จะช่วยได้ พ่อค้าทราบว่าเพื่อนของเขาพูดเท็จจึงคิดอุบายที่จะเอาเงินคืนมา  หลายวันต่อมาเขาได้พาบุตรชายของเพื่อนไปซ่อนไว้ที่บ้านของเขา  แล้วไปเชิญเพื่อนบ้านให้มารับประทานอาหารกับเขา  เพื่อนบ้านปฏิเสธเพราะกำลังมีความทุกข์ที่ลูกชายหายไป  พ่อค้าจึงบอกว่าเขาเห็นนกเค้าแมวคาบลูกชายของเพื่อนไป แต่เขาช่วยไว้ไม่ทัน  เพื่อนของเขาไม่เชื่อว่านกเค้าแมวคาบลูกชายเขาได้  พ่อค้าบอกว่าไม่น่าแปลกใจเลยเพราะหนูตัวเล็กยังกัดกินเงินแท่งได้  เพื่อนเขาจึงเข้าใจและรีบวิ่งกลับไปบ้านนำเงินแท่งทั้งหมดมาคืน  และรับตัวลูกชายของตนกลับไป